Hai vụ ném bom xuống Hirôsima và Nagasaki có cần thiết để kết thúc một cuộc chiến.
Là sự kiện hai quả bom nguyên tử được Quân đội Hoa Kỳ, theo lệnh của Tổng thống Harry S Truman, sử dụng trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai vào những ngày gần cuối của Đệ nhị thế chiến tại Nhật Bản. Ngày 6 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử thứ nhất mang tên "Little Boy" đã được thả xuống thành phố Hiroshima, Nhật Bản. Sau đó 3 hôm, ngày 9 tháng 8 năm 1945, quả bom thứ hai mang tên "Fat Man" đã phát nổ trên bầu trời thành phố Nagasaki.
Có nhiều nguyên nhân khiến con số chính xác người thiệt mạng không thống nhất. Các số liệu khác nhau bởi được thống kê vào các thời điểm khác nhau. Rất nhiều nạn nhân chết sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm bởi hậu quả của phóng xạ. Cũng có những áp lực làm con số bị phóng đại hoặc giảm thiểu vì lý do tuyên truyền chính trị. Theo ước tính, 140.000 người dân Hiroshima đã chết bởi vụ nổ cũng như bởi hậu quả của nó. Số người thiệt mạng ở Nagasaki là 74.000. Ở cả hai thành phố, phần lớn người chết là thường dân.
Vai trò của hai vụ nổ đối với việc nước Nhật đầu hàng, cũng như hậu quả và các giải thích cho việc thả bom vẫn là chủ đề còn bàn cãi. Ở Mỹ, quan điểm đa số cho rằng hai quả bom đã chấm dứt chiến tranh sớm hơn nhiều tháng và hạn chế thiệt hại sinh mạng các bên tham chiến. Với nước Nhật, dư luận cho rằng chúng là không cần thiết và hành vi chống lại dân thường là vô đạo đức.
Ngày 15 tháng 8 năm 1945, Đế quốc Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện Khối Đồng minh và ký vào văn kiện đầu hàng ngày 2 tháng 9 năm 1945, chính thức chấm dứt Thế chiến thứ hai.
Thế nhưng sau khi cuộc chiến tranh kết thúc, người ta lại đặt ra một vấn đề đó là việc Mĩ thả hai quả bom xuống Nhật Bản có phải là hành động để buộc Nhật đầu hàng vốn nước này chẳng còn gì để chống tra, khi mà quân Nhật lần lượt phải chịu những thất bại nặng nề sau các cuộc phản công của phe chống phatxit lúc mà cả phatxit Đức và phatxit Ý đã đầu hàng. Mặt khác là để biểu dương sức mạnh quân sự của mình trước Liên Xô. Thế nhưng ta cũng không thể phủ nhận được rằng Nhật bản vốn là quân phiệt hiếu chiến thà chết chứ không chịu đầu hàng và liệu nếu Mĩ không đánh bom Nhật thì liệu phatxit nhật có chịu đầu hàng sớm như vậy không? Không ai dám chắc điều này ngay cả Liên Xô, Hoa Kỳ hay bất kì các nước tham chiến cũng không dám chắc. Vậy sự kiện Hoa Kì thả hai quả bom nguyên tử xuống Nhật Bản được nhìn nhân như thế nào sau cuộc chiến và câu hỏi được đặt ra: Việc Hoa Kì ném bom xuống Hirôsima và Nagasaki góp là hành động “ diệt chủng “, biểu dương sức mạnh hay là hành động nhằm kết thúc sớm chiến tranh để giảm thiệt hại về người và của.
Có những ý kiến trái chiều nhau đó là ý kiến ủng hộ và ý kiến bất đồng.Những người trong cuộc và ngoài cuộc nói gì về điều này?
1. Ý kiến bất đồng
Những ý kiến phản đối việc thả bom nguyên tử chủ yếu ở hai điểm:
Việc thả bom gây thương vong số lượng lớn nhằm vào dân thường đương nhiên là hành vi trái với đạo đức.
Việc thả bom đứng về mặt chiến thuật quân sự là không cần thiết và không thể biện minh.
1.1 Hành vi trái đạo đức cố hữu
Một số cá nhân và tổ chức chỉ trích việc ném bom, nhiều người trong số họ cho rằng đó là tội ác chiến tranh hoặc tội ác chống lại loài người. Hai nhân vật tiêu biểu là Albert Einstein và Leó Szilárd, những người trước đó cùng ký tên vào bức thư gửi Tổng thống Roosevelt, cổ vũ công việc nghiên cứu, phát triển bom nguyên tử năm 1939. Szilárd, người đã tham gia tích cực trong Dự án Manhattan, lý luận: "Hãy để tôi đề cập chủ yếu về vấn đều đạo đức: Giả sử nước Đức phát triển thành công hai quả bom nguyên tử trước chúng ta. Và giả sử nước Đức thả hai qua bom đó, ví dụ, xuống Rochester và Buffalo (hai quận nhỏ ở tiểu bang New York, Hoa Kỳ), rồi sau đó họ bại trận. Liệu có ai băn khoăn không khi chúng ta cho đó là tội ác chiến tranh và sẽ kết tội người Đức về hành vi đó trước tòa án Nürnberg rồi treo cổ họ?"
Một số nhà khoa học làm việc cho dự án bom nguyên tử đã chống lại việc sử dụng chúng. Bảy nhà khoa học, đứng đầu là Tiến sĩ James Franck, đệ trình một bản báo cáo lên Ủy ban Nội chính của tổng thống Truman tháng 5 năm 1945